ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 19 ਨਵੰਬਰ, 2025: ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਭਾਗ, ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (WII), ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 20 ਤੋਂ 28 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਤੱਕ ਸੁਖਨਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ (SWLS), ਯੂਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ, ਸੁਖਨਾ ਚੋਅ ਰਿਜ਼ਰਵ ਫੋਰੈਸਟ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਵਾਂ ਕੀ ਹੈ:
* ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਰਗੇ ਕਈ ਵਰਗੀਕਰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਕੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ‘ਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਾਟਰਬਰਡ ਕਾਉਂਟ (AWC) ਨੂੰ ਵੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।
* ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਅੱਗੇ, ਵਿਭਾਗ ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
* ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਵੇਖਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁਖਨਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਪਟਿਆਲਾ ਕੀ ਰਾਓ ਅਤੇ ਸੁਖਨਾ ਚੋਅ ਰਿਜ਼ਰਵ ਜੰਗਲ ਵਰਗੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਹਨ।
* ਇਸ ਵਾਰ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਟ ਲਾਈਨਾਂ, ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
* ਇਸ ਸਾਲ ਸਰਵੇਖਣ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਭਾਗ, ਯੂਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ WII, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਜਨਗਣਨਾ ਲਈ ਵਿਭਾਗ, ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ 19 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9:00 ਵਜੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹਾਲ, ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਭਾਗ, ਯੂਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬਰਡ ਕਲੱਬ, ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਉਤਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40 ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਯੋਗ CCF&CWLW ਦੇ ਸਵਾਗਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੋ. ਜੀ.ਵੀ. ਗੋਪੀ, ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ., ਵਿਗਿਆਨੀ-ਐਫ, ਲੁਪਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਨੋਡਲ ਅਫਸਰ, ਸੰਭਾਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸੈੱਲ, ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੁਆਰਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਗਣਨਾ ਦੇ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, WII ਟੀਮ ਨੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਤਿਤਲੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਰਵੇਖਣ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ।ਦਿਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅੱਧ ਸਰਵੇਖਣ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਕਨੀਕੀ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੂਹ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ।
