ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਦਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸੈਕਟਰ 38 ਸਥਿਤ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਕਲੋਨੀ ਵਿਖੇ ਫੈਲੀ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀ ਬਸਤੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਲਗਭਗ 4-4.5 ਏਕੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ₹250 ਕਰੋੜ ਮੁੱਲ ਦੀ ਇਸ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 300 ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਮਕਾਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,000 ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਮਾਲ ਫਲੈਟਸ ਸਕੀਮ, 2006 ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਏਰੀਆ ਫੇਜ਼ I, ਧਨਾਸ, ਮੌਲੀ ਜੱਗਰਾਂ, ਰਾਮ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ 49 ਸਹਿਤ ਵਿਭਿੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਈਈਡਬਲਿਊਐੱਸ (EWS) ਫਲੈਟ ਅਲਾਟ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ 18 ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਹਟਾਇਆ ਹੈ, ਲਗਭਗ ₹21,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਲਗਭਗ 520 ਏਕੜ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਈ:
ਜਨਤਾ ਕਲੋਨੀ (ਸੈਕਟਰ 25): ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ, 6-7 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ। ਲਗਭਗ ₹350 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਗਭਗ 10 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 10,000 ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।
ਸੰਜੈ ਕਲੋਨੀ (ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਪੜਾਅ I): 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਗਈ, ₹250 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ 6 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 5,000 ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।
ਆਦਰਸ਼ ਕਲੋਨੀ (ਸੈਕਟਰ 54): 19 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਗਈ, ਲਗਭਗ ₹750 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ 12 ਏਕੜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਉਪਲਬਧੀ ‘ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ, ਆਈਏਐੱਸ, ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪੁਨਰਵਾਸ, ਰਣਨੀਤਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਢਾਹੁਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਲਾਗੂਕਰਨ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਦਮ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਕੀਮਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ-ਪੱਧਰ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।”
ਇਸ ਮੀਲ ਦੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲੀ ਮਾਡਲ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।