ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026: ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ, ਯੂ.ਟੀ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ। ਇਹ ਦਿਨ ਵਾਟਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2026 ਦਾ ਥੀਮ, “ਅਸੀਂ ਦਰਿਆਈ ਲੋਕ ਹਾਂ!(“We Are River People!”)”, ਲੋਕਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਡੂੰਘੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਭਾਲ਼ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਜਲਜੀਵਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ (fish fingerlings) ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਲ ਜੈਵਵਿਵਿਧਤਾ (aquatic biodiversity) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਹੈ।
ਝੀਲ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮੱਛੀ ਬੀਜ ਫਾਰਮ, ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਭੰਡਾਰਣ ਲਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਮੱਛੀ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਮ੍ਰਿਗਲ, ਰੋਹੂ ਅਤੇ ਕੈਟਲਾ (Mrigal, Rohu and Catla) ਜਿਹੀਆਂ ਦੇਸੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ, ਆਈਏਐੱਸ, ਸਕੱਤਰ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਯੂ.ਟੀ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਈ। ਸੰਭਾਲ਼ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਭਵਿੱਖ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੱਛੀਆਂ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਡਾ. ਰਵਨੀਤ ਕੌਰ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਮ੍ਰਿਗਲ, ਰੋਹੂ ਅਤੇ ਕੈਟਲਾ ਜਿਹੀਆਂ ਦੇਸੀ ਕਾਰਪ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਲ-ਨਦੀਨਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਨਵੀਨ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਯੂ.ਟੀ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਲ-ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੱਛੀ ਦੇ ਬੀਜ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਜੁਆਇੰਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਰ ਵਿਭਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 10,000 ਮੱਛੀ ਦੇ ਬੀਜ ਛੱਡੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਝੀਲ ‘ਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਐਂਡ ‘ਤੇ 20 ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
