ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 19 ਜੁਲਾਈ, 2025:
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪਹਿਲ, ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਬੈਚ ਅੱਜ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਐਮਜੀਸੀਪਾ), ਸੈਕਟਰ 26 ਵਿਖੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ, ਲਚਕੀਲਾ, ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ।
ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੁੱਲ 375 ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੀਬਰ ਬੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਆਫ਼ਤ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਪ੍ਰਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਸਖ਼ਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ, ਅਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਇਮਰਸਿਵ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਤਿਮ ਬੈਚ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਚੰਡੀਮੰਦਰ ਛਾਉਣੀ ਦਾ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦਾ ਫੀਲਡ ਦੌਰਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਹਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੱਥੀਂ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਇਹਨਾਂ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਵਰਗੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ, ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸੰਕਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੁਨਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਫੀਲਡ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ MGSIPA ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਡੋਮੇਨ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੰਚਾਰ, ਮੁੱਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਸਮੇਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਲਾਸਰੂਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਮੋਡੀਊਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ-ਅਧਾਰਤ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ, ਆਈਏਐਸ, ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, “ਇਹ ਪਹਿਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਥਾਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਅੰਦਰੋਂ ਵੀ ਸਸ਼ਕਤ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਜੋਖਮ – ਜਲਵਾਯੂ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ – ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਸਨ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਏ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਨਾਗਰਿਕ-ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕਾਡਰ ਨੂੰ ਪਾਲ ਰਹੇ ਹਾਂ – ਵਲੰਟੀਅਰ ਜੋ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਪਰਖੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲੋੜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਜਵਾਬਦੇਹ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲਾ। ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਫੈਲਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਤਿਆਰ ਨਾ ਰਹੇ।”
ਤਿੰਨੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਬੈਚਾਂ ਦਾ ਸਫਲ ਸਮਾਪਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਟੁੱਟ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਿਵਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਨਾਗਰਿਕ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਭਾਈਚਾਰਾ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਡਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ – ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਸਸ਼ਕਤ ਨਾਗਰਿਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1
2
3
4
5
6
7
8
