ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਸੀਆਈਆਈ ਐਨੁਅਲ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਸਮਿਟ 2026 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੰਗ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ‘ਤੇ ਸੀਆਈਆਈ-ਐਨਆਰਆਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ (ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ) ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.42 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿਹਤਰ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਾਲਾਨਾ 49,580 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਦੀ ਬਚਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੂੰ ਜਾਂਚੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 1.42 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 2.9% ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 49,580 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸੰਭਾਵਿਤ ਬਚਤ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 1.02% ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿੱਟੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲਾਂ, ਰੇਲਵੇ, ਇਮਾਰਤਾਂ, ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ, ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਲਗਭਗ 14.5% ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਊ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 14.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਜਾਂ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 4.3% ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜੰਗ-ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ 4.95 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ 1.5% ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਕੁਲ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਾਲਾਨਾ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਲੇ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 1.42 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 49,580 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸੰਭਾਵਿਤ ਬਚਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾ ਮਿਆਦ (ਸਰਵਿਸ ਲਾਈਫ) ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਿਹਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਜੋਖਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਜੰਗ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਲਈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਘਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੱਗਰੀ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਜੋਖਮ, ਸੰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਲਾਈਫਸਾਈਕਲ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
