ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਈਸੀਆਈ/ECI) ਨੇ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਵੋਟਰ ਸੁਵਿਧਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ 18 ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:
1. ਵੋਟਰ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੁਧਾਰ:
ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 1,200 ਵੋਟਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ ਦੇ ਲਈ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਉੱਚੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ (high-rise colonies) ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪੋਲਿੰਗ ਬੂਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਬਿਹਤਰ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਲਈ ਵੋਟਰ ਸੂਚਨਾ ਸਲਿੱਪਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਅਪਡੇਟਸ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਮੌਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
2. ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ:
ਚੋਟੀ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਰ ਵਿੱਚ 4,700 ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਸਰਬ-ਪਾਰਟੀ ਬੈਠਕਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਬੂਥ ਲੈਵਲ ਏਜੰਟਾਂ (ਬੀਐੱਲਏਜ਼/BLAs) ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
3. ਡਿਜੀਟਲ ਪਰਿਵਰਤਨ – (ਈਸੀਆਈਐੱਨਈਟੀ/ECINET):
ਈਸੀਆਈਐੱਨਈਟੀ/ECINET, 40+ ਐਪਸ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ, ਵੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਿਜ ਇੰਟਰਫੇਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ 100 ਕਰੋੜ ਵੋਟਰਾਂ ਅਤੇ 70 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਡੇਟਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਈਪੀਆਈਸੀ/EPIC ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
4. ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ:
ਆਈਆਈਡੀਈਐੱਮ/IIIDEM ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸੀਈਓਜ਼/CEOs, ਡੀਈਓਜ਼/DEOs ਅਤੇ ਈਆਰਓਜ਼/EROs ਨੂੰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਪ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਇਕੱਠਿਆਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਆਗਾਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਿੱਟਾਂ, ਐਨੀਮੇਟਡ ਮੌਡਿਊਲ ਅਤੇ ਫ੍ਰੰਟਲਾਇਨ ਸਟਾਫ਼ ਦੇ ਲਈ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
5. ਕਾਨੂੰਨੀ
ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਐਕਟ 1950, 1951, ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ 1960, ਚੋਣ ਨਿਯਮ ਸੰਚਾਲਨ ਨਿਯਮ, 1961 ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਈਸੀਆਈ/ECI) ਦੁਆਰਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ 28 ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰ, ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਹਿਤਧਾਰਕ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐਕਟਾਂ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
