ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 24 ਅਕਤੂਬਰ, 2025:
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਚ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਜ ਯੂਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਐਚ. ਰਾਜੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਆਈਏਐਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ।
ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਪੁਰੀ, ਆਈਏਐਸ; ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਬਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਪੀਸੀਐਸ; ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰਾਧਿਕਾ, ਐਚਸੀਐਸ; ਹੁਨਰ ਮਿਸ਼ਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਸਿੰਗਲਾ, ਪੀਸੀਐਸ; ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ, ਯੂਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੰਖਿਆਵਾਂ, ਦਾਖਲਾ, ਕੋਰਸ, ਫੈਕਲਟੀ ਅਹੁਦਿਆਂ, ਕੁੱਲ ਦਾਖਲਾ ਅਨੁਪਾਤ (GER), ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ (GPI), ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਨਵੀਨਤਾ, ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (NEP) 2020 ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਿੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 13 ਯੋਗ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12 NAAC-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਕਾਲਜ, ਸਰਕਾਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ ਕਾਲਜ, ਸੈਕਟਰ 10 ਅਤੇ ਐਸਡੀ ਕਾਲਜ, ਸੈਕਟਰ 32 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ (2025) ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ NIRF ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 100 ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਨਲਾਈਨ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, RUSA 1.0, RUSA 2.0, ਅਤੇ ਹੁਣ PM-USHA ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ SAARTHI ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਠੇਕੇ ‘ਤੇ ਫੈਕਲਟੀ, ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਫੈਕਲਟੀ ਭਰਤੀ, ਅਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਕਾਲਜ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ NEP-2020 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਵਿਭਾਗੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਲਦੀ ਹੱਲ ਅਤੇ UGC 2018 ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਕੰਮਲਤਾ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ PM-USHA ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਦਾਖਲੇ, ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਵਰਗੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੂਚਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੇ NIRF ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 100 ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 30ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ NBA ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਹੁਨਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਈ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਓ-ਇਨਫਾਰਮੈਟਿਕਸ ਅਸਿਸਟੈਂਟ, ਡਰੋਨ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਇੰਸਟਾਲਰ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਮਾਰੂਤੀ ਸੁਜ਼ੂਕੀ, ਇੰਟੇਲ, ਸੀਮੇਂਸ ਅਤੇ ਜੈਕਾਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ VADA ਕਲੱਬਾਂ, NSS ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਲਿਟਰੇਸੀ ਕਲੱਬਾਂ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਗਤਕਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ-ਮੁਕਤ ਕੈਂਪਸ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਛੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਤੇ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ GER 64.8% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2035 ਤੱਕ NEP 2020 ਦੇ 50% ਦੇ ਟੀਚੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। 1.33 ਦਾ GPI ਅੱਗੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਹੁਨਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਦਯੋਗ ਲਿੰਕੇਜ ਫਰੇਮਵਰਕ ਬਣਾਉਣ, ਕਰੀਅਰ-ਮੁਖੀ STEM ਕੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖਤਮ ਕੀਤੀਆਂ ਫੈਕਲਟੀ ਅਸਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੰਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੁਨਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਉੱਤਮਤਾ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਰਾਹੀਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
