ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਰਾਜ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (SCPD), ਯੂਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਸਰਕਾਰੀ ਬੌਧਿਕ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨ
ਪੁਨਰਵਾਸ ਸੰਸਥਾਨ, (ਗ੍ਰਿੱਡ/GRIID) ਸੈਕਟਰ-31 ਸੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ/ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ, ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ, ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ਨ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ।
ਰਾਜ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮਾਧਵੀ ਕਟਾਰੀਆ, ਆਈਏਐੱਸ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਥਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਕੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਦਮਤਾ ਲਈ ਬੱਚਤ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ।
ਇੱਕ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਲਭ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ, ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ (ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ, ਵੈੱਬਸਾਇਟਾਂ), ਜਟਿਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਲਬਧ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ (ਐੱਨ ਜੀਓ/NGO) ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ (PwDs) ਲਈ, ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ਨ ਆਰਥਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕੀਕਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਕਦਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਪਾਸ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।”
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬਾਲ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਵਿੱਤ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ ਲਈ ਚੈਨਲਾਇਜ਼ਿੰਗ ਏਜੰਸੀ), ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ- ਲੀਡ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗਾਂ
ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ, ਯੋਗਤਾ ਮਾਪਦੰਡ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਲਾਭ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ। ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ (RPwD) ਐਕਟ 2016 ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਮੇਤ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੀਡ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਨੇ ਪੀਐੱਮ ਮੁਦਰਾ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਦਯੋਗ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੀਐੱਮ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (PMEGP) ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਕਿ ਸੂਖਮ ਉੱਦਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਿੰਕਡ ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੀਐੱਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸੂਖਮ ਵਿੱਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਜ਼ਾਰ ਲਿੰਕੇਜ ਆਦਿ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਲੈਟਰਲ ਫ੍ਰੀ ਲੋਨਸ ਤੱਕ ਅਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬਾਲ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਿਗਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨ ਵਿੱਤ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ ਲਈ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੈਨਲਾਇਜ਼ਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਆਇਤੀ ਕਰਜ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਕਟਰ 46 ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਕਿਰਨ ਬਿਲਡਿੰਗ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਸਹਾਇਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ। ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਨਸ਼ਨ, ਸਕੂਟਰ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਲਈ ਸਬਸਿਡੀ, ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਭੱਤਾ, ਯੂਡੀਆਈਡੀ ਕਾਰਡ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਸਾਖਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਦਿੱਵਯਾਂਗਜਨਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੱਚਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੋਣਗੇ।
ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
