ਮਾਨਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ (ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ.) ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 5 ਫਰਵਰੀ, 2025 ਨੂੰ ਹੋਈ “ਜੇ.ਜੇ. ਐਕਟ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਧੀਨ ਜੇਲ੍ਹਾਂ/ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ.ਸੀ. ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ” ਬਾਰੇ ਮਾਣਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕਾਰਜ ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜੋੜਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੈ। ਹੁਨਰ ਸਨਮਾਨ, ਉਮੀਦ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਸਿਲਾਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੇਗੀ, ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁਜ਼ਗਾਰਯੋਗਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨੌਕਰੀ-ਮੁਖੀ ਹੁਨਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰੇਗੀ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ (24 ਉਮੀਦਵਾਰ) ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਅਤੇ ਸਿਲਾਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਇਕਾਈਆਂ (ਹਰੇਕ 24 ਉਮੀਦਵਾਰ) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਰ ਟਰੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ, ਐਮ.ਐਸ.ਡੀ.ਈ. ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਛੋਟਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤੋਂ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਏਕੀਕਰਨ, ਦੁਹਰਾਓ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਨੌਕਰੀ ‘ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ (OJT) ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਦੀ ਅੱਜ ਦੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਾਰਜ ਸਥਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਜਿਹੀ ਉਤਪਾਦਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰੁਜ਼ਗਾਰਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕੈਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ITI ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਕੈਦ ਤੋਂ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਜ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਧਾਰਾ ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਦੀਆਂ ਕੋਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਓਟੀਪੀ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 25.09.2025 ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ‘ਤੇ ਸੇਵਾ ਪਖਵਾੜਾ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।
